Түрік реттеушісі «Аккую» АЭС-інің жобалық 60 жылдан ұзақ жұмыс істеуіне рұқсат берді

Түркияның Ядролық реттеу агенттігі (NDK) ядролық қондырғылар департаментінің басшысы Аныл Бельме атом станцияларына мерзімсіз лицензия берілетінін, сондықтан елдің алғашқы «Аккую» АЭС-і 60 жылдан астам жұмыс істей алатынын мәлімдеді.

Түрік реттеушісі «Аккую» АЭС-інің жобалық 60 жылдан ұзақ жұмыс істеуіне рұқсат берді

Станция 60 жылға жобаланған, ал ұзарту мерзімді қауіпсіздік тексеруіне байланысты, деп хабарлайды «РИА Новости».

Қысқаша мәні

  • Түркиядағы АЭС жұмысына лицензия мерзімсіз, ал мерзімді қауіпсіздік бағалауы әр 10 жылда бір рет жүргізіледі.
  • «Аккую» станциясы 60 жылға жобаланған, бірақ реттеуші одан да ұзақ жұмыс істеуін жоққа шығармайды.
  • Ұзарту реактордың жай-күйіне және сол кездегі қауіпсіздік нормаларына байланысты.
  • «Аккую» бірінші блогының іске қосылуын «Росатом» басшысы Алексей Лихачёв желтоқсанның екінші жартысына жоспарлаған.

Түрік реттеушісі не деді

Бельме бұл туралы «РИА Новости»-ге «Росатом» Антальяда ұйымдастырған «Дүниежүзілік атом күндері» аясында түсініктеме берді. Оның айтуынша, Түркияда АЭС жұмысына лицензия мерзімсіз беріледі, бірақ станция он жылда бір рет мерзімді қауіпсіздік бағалауынан өтеді. Егер тексеру сәтті өтсе, станцияның жұмысын ұзартуға рұқсат етіледі.

Түркияның бірінші АЭС-і 60 жыл бойы пайдалануға жобаланған. Ол іс жүзінде қанша жыл жұмыс істейтінін, реттеушінің айтуынша, реактордың жай-күйі мен сол уақытқа дейін қолданыста болатын қауіпсіздік нормалары айқындайды.

«Росатомда» не дейді

«Росатом» бас директоры Алексей Лихачёв БҰҰ-ның COP31 климат конференциясында Ресей өз елінде және шетелде салып жатқан жаңа АЭС-тер 100 жылдан астам жұмыс істейтінін мәлімдеді. Ол ресейлік реттеуші Ростехнадзор әзірге 60 жылдан ұзақ мерзімге лицензия бере алмайтынын түсіндірді: станциялардың ұзақ жұмыс істеуі бойынша статистика жоқ.

«Росатом» «Аккую»-ды салып жатыр және түрік реттеушісі сөз сөйлеген іс-шараны ұйымдастырды. Қызмет мерзімі туралы екі мәлімдеме де ресейлік мемлекеттік корпорация қатысқан алаңдарда айтылды.

«Аккую»-ды іске қосу туралы не белгілі

Лихачёв бұған дейін «Аккую»-дың бірінші блогын іске қосу желтоқсанның екінші жартысына жоспарланғанын хабарлаған, біз бұған дейін Түркиядағы бірінші ВВЭР-1200 реакторы жыл соңына дейін ток бере бастауға дайындалып жатқанын жазған болатынбыз. Материалда ағымдағы дайындық деңгейі, станция қуаты және блоктар саны туралы деректер жоқ.

Әлемде және Қазақстанда жаңа АЭС-термен не болып жатыр

Түркиядағы бірінші ВВЭР-1200 реакторы жыл соңына дейін ток бере бастауға дайындалып жатыр, ал екі жаңа станция туралы Түркия төрт елмен келіссөз жүргізіп жатыр. Өзбекстанда тағы екі АЭС салу қарастырылып жатыр, ал Армения жаңа станция үшін АҚШ, Франция, Қытай, Ресей және Оңтүстік Корея арасынан таңдау жасап жатыр. Қазақстан екінші АЭС-ті қытайлық CNNC-мен талқылап, үшіншісі үшін алаң іздестіріп жатыр, бұл ретте Балқаш маңындағы бірінші АЭС құрылыс басталғанға дейін алаңды дайындауды, лицензияларды, кадрларды және жеткізушілерді күтіп отыр, ал оның жанындағы Үлкенде 33 мың адамға арналған атомшылар қалашығын салу жоспарланып отыр.

Авторлық тұжырым

Реттеушінің мәлімдемесі «Аккую» үшін 60 жыл мерзімі жобалық көрсеткіш екенін, заңды шектеу емес екенін көрсетеді: лицензия мерзімсіз, ал ұзарту туралы шешімдер әр он жыл сайынғы тексерулердің қорытындысы бойынша қабылданатын болады. Бірақ бұл «Росатом» іс-шарасындағы шенеуніктің сөзі, ал станцияның өзі әлі іске қосылған жоқ, сондықтан нақты ресурсты тек пайдалану көрсетеді. Қазақстандық жобалар үшін практикалық тұжырым біреу: болашақ АЭС-тің қызмет мерзімі жобаға да, ұлттық реттеушінің мерзімді тексерулерді қалай ұйымдастыратынына да байланысты.