Су ресурстарын үнемдеу технологияларымен қамтылған алаңдардың үш есеге жуық өскені туралы Су ресурстары министрлігі есеп берді

Бұл – ведомствоның өзінің деректері, тәуелсіз бағалау емес, сондықтан оларға ресми ұстаным ретінде қарау керек, оны тәжірибемен әлі тексеру қажет.

Қысқаша мәні

• Су ресурстары министрлігінің деректері бойынша, су үнемдейтін технологиялармен қамтылған суармалы жерлердің ауданы 2023 жылғы 237,1 мың га-дан 2026 жылғы 1 қыркүйекке қарай 702,3 мың га-ға дейін өсті — шамамен үш есе; ведомство мұны елдің барлық суармалы жерлерінің (1,9 млн га) 36%-ы деп бағалайды, деп хабарлайды Inform.kz.
• Министрлік тамшылатып суарудың 6 есеге жуық өскенін (42,5 мыңнан 254,3 мың га-ға дейін), ал жаңбырлатып суарудың екі есе өскенін (188,3 мыңнан 379 мың га-ға дейін) хабарлайды.
• Ведомствоның өз есептеулері бойынша, 2025 жылы заманауи суару жүйелері шамамен 874 млн текше м суару суын үнемдеді; 2030 жылға қарай 1,3 млн га қамту кезінде мәлімделген үнемдеу 2,2 млрд текше м-ге жетуі тиіс.
• 2026–2028 жылдарға инвестициялық субсидиялауға 214,6 млрд теңге қарастырылған — министрліктің мәлімдеуінше, бұл алдыңғы үшжылдық кезеңмен (54,6 млрд теңге) салыстырғанда шамамен 4 есе көп.

Министрлік не хабарлайды

214,6 млрд теңге бюджетті министрлік жылдар бойынша былайша бөледі: 2026 жылы 58,5 млрд, 2027 жылы 74,6 млрд, 2028 жылы 81,5 млрд, басымдық Жамбыл, Қызылорда және Түркістан облыстарына беріледі. Ведомство сонымен қатар суару жабдығын шығаратын отандық зауыттардың саны екі жылда төрттен жетіге өскенін, олардың жалпы қуаты жылына 3390 жаңбырлатып суару машинасын құрайтынын хабарлады. Министрліктің өз бағалауы бойынша, бұл өндіріс жылына 1000–1200 машинаға деген ішкі қажеттілікті жабуға жеткілікті.

Бөлек нақтылауды қажет ететін бір деталь

Бұл есепте фермерлердің су үнемдейтін жүйелерді сатып алуға және орнатуға жұмсаған шығындарының өтелуі 60%-дан 80%-ға дейін ұлғайтылғаны көрсетілген. Бұл сол 214,6 млрд теңгеге арналған бағдарлама туралы бұрынғы мақаладағы цифрмен сәйкеспейді — онда сол министрлікке сілтеме жасала отырып, 50%-дан 80%-ға дейін өсу туралы айтылған. Қолжетімді дереккөздер бойынша айырмашылықтың нақты себебін анықтау мүмкін болмады; мүмкін, әртүрлі қолдау шаралары туралы айтылып отырған болар. Бұл – бір ведомствоның ресми цифрларының өзін күндері мен нақты тұжырымдары бойынша салыстырып тексеру керектігін, өзара келісілген статистика ретінде қабылдамау керектігін көрсететін жақсы мысал.

Ведомствоның деректері бойынша, су беру қызметінің өзінің құнын субсидиялау 50%-дан 85%-ға дейін өсті — бұл цифр бұрын мұндай түрде кездеспеген.

Авторлық қорытынды

Министрліктің есебі әсерлі көрініс береді: шамамен үш есе өсу, үнемделген судың жүздеген миллион текше метрі, отандық зауыттар санының үш есе артуы. Бірақ бұл – бір ведомствоның өз бағдарламасының нәтижелері туралы есебі, және мұндай формат Қазақстанда аграрлық сектор статистикасына тұтастай қарауға қалыптасқан скептицизмге лайық. Бұл цифрлар тәуелсіз тексерумен — Есеп комитетімен, жергілікті жерлердегі журналистік тергеулермен немесе ең болмағанда ведомствоның өзінің әртүрлі хабарламалары арасындағы дәйектілікпен — расталмайынша, оларға мәлімделген ұстаным ретінде қарау керек, анықталған факт ретінде емес.