Қытайлық күн фермалары ауылдық аумақтарды дамытудың жаңа үлгісін көрсетті

Қытай әлемдегі ең ірі көмір тұтынушы болып қала береді, алайда сонымен бірге жаңартылатын энергетикаға инвестицияларды ұлғайтуда. Ең көрнекті жобалардың бірі Тибет үстіртіндегі Гунхэ фотоэлектрлік паркі болды. Қытай күн электр станцияларының тәжірибесі тек энергетиктердің ғана емес, сонымен қатар аграрийлердің де назарын аударады, өйткені ол энергетикалық инфрақұрылымды ауыл шаруашылығын дамыту үшін қалай пайдалануға болатынын көрсетеді.

Мәні қысқаша

• Гунхэ фотоэлектрлік паркі шамамен 420 шаршы км аумақты алып жатыр.
• Тибеттегі күн электр станцияларында панельдер арасында қой жаю ұйымдастырылған.
• Мұндай тәжірибе нысандарға қызмет көрсету шығындарын азайтуға және фермерлерді қолдауға көмектеседі.
• Зерттеулер жекелеген алаңдарда топырақ жағдайының жақсарғанын және биоалуантүрліліктің өскенін көрсетеді.

Күн энергетикасы шөл ландшафтын өзгертеді

Гунхэ фотоэлектрлік паркі шамамен 420 шаршы шақырым аумақты алып жатыр, бұл Манхэттен ауданынан шамамен жеті есе үлкен. Нысанның өнеркәсіптік ауқымына қарамастан, оның әсері электр энергиясын өндіруден әлдеқайда асып түседі.

Зерттеушілердің мәліметінше, күн панельдері ылғалды сақтау және өсімдіктердің өсуі үшін қолайлы жағдай жасайды. Нәтижесінде шөлді жерлердің учаскелері біртіндеп өзгереді, ал топырақ қызып кетуден қосымша қорғаныс алады.

Неліктен қойлар энергетикалық инфрақұрылымның бөлігіне айналды

Талатан күн электр станциясында билік пен жоба операторлары жергілікті фермерлермен келісім жасасып, күн батареяларының астында тікелей қой жаюға рұқсат берді.

Мұндай шешім бірден бірнеше тарап үшін тиімді болып шықты. Биік шөп панельдерді көлеңкелеп, өрт қаупін арттыруы мүмкін, ал қойлар өсімдіктерді табиғи жолмен бақылайды. Жануарлар панельдердің көлеңкесін күннен паналау үшін пайдаланады және механикаландырылған техниканы қолдану қиын учаскелерге жете алады.

Фермерлер үшін бұл жайылымдарды кеңейтпей-ақ қосымша табыс көзін жасайды. Бір қызығы, 2012 жылы орнатылған алғашқы панельдер жануарларды жаю үшін тым төмен орналасқан болатын. Кейінірек құрылымды жаңартып, жабдықты орналастыру биіктігін арттырды.

Қытайдың тәжірибесі ел шекарасынан шығады

Мұндай тәжірибе тек Қытайда ғана емес қолданылады. 2018 жылдан бастап АҚШ-та Американдық күн жаю қауымдастығы (ASGA) жұмыс істейді, ол күн электр станцияларының иелері мен мал шаруашылығы шаруашылықтары арасындағы ынтымақтастықты жолға қоюға көмектеседі.

Мұндай жобалардың таралуы күн энергетикасы жер ресурстары үшін ауыл шаруашылығына бәсекелес ретінде емес, керісінше бір аумақта электр энергиясын өндіру мен аграрлық қызметті біріктіру мүмкіндігі ретінде қарастырыла бастағанын көрсетеді.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді

Жаңартылатын энергетиканы дамыту және жер ресурстарын тиімді пайдалану белсенді талқыланып жатқан Қазақстан үшін қытайлық тәжірибе практикалық қызығушылық тудыруы мүмкін. Күн электр станцияларын жайылымдық мал шаруашылығымен біріктіру, әсіресе құрғақ аймақтарда, аумақтарды пайдаланудан қосарлы нәтиже алуға мүмкіндік береді.

Ұсынылған материалдарда Қазақстанда осындай жобаларды жүзеге асыру туралы деректер келтірілмеген. Алайда Қытайдың тәжірибесі энергетикалық нысандардың тек өндірістік функцияны ғана емес, сонымен қатар ауылдық аумақтардың дамуын қолдай алатынын көрсетеді.

Авторлық қорытынды

Қытай күн фермалары таза энергетикаға көшу ауыл шаруашылығы үшін қосымша мүмкіндіктер жасай алатынын көрсетеді. Мал жаю мен электр энергиясын өндіруді біріктіру жерді тиімдірек пайдалануға, фермерлерді қолдауға және сонымен бірге экологиялық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді. Қазақстанды қоса алғанда, үлкен жайылымдық аумақтары бар елдер үшін мұндай тәсіл аграрлық және энергетикалық инфрақұрылымдарды дамытудың бір нұсқасы бола алады.