Қырғызстан өз тарихындағы ең ірі энергетикалық жобалардың бірін іске қосады: Қазарман ГЭС каскадының құрылысы басталды

Ел Президенті Садыр Жапаров бұл жобаны тәуелсіз Қырғызстан тарихындағы ең ірі энергетикалық жобалардың бірі деп атады. Қырғыз Республикасының Энергетика министрлігі хабарлағандай, инвестицияның жалпы көлемі шамамен 3 млрд долларды құрайды, ал құрылыс аяқталғаннан кейін каскад жылына 3,75 млрд кВт/сағ астам электр энергиясын өндіре алады.

Қысқаша мәні

·        Қырғызстанда Қазарман СЭС каскадының құрылысы басталды.

·        Жоба жалпы қуаты 912 МВт болатын үш гидроэлектр станциясын қамтиды.

·        Инвестиция көлемі шамамен 3 млрд долларды құрайды.

·        Электр энергиясының орташа жылдық өндірісі 3,75 млрд кВт/сағ асып түседі.

·        Билік елдің энергетикалық тәуелсіздігін нығайтуға және электр энергиясы экспортын арттыруға ниетті.

Нарын өзеніндегі үш гидроэлектр станциясы

Қазарман каскады үш гидроэлектр станциясын — «Ала-Бұға», «Қара-Бұлың-1» және «Қара-Бұлың-2» біріктіреді. Олардың жиынтық орнатылған қуаты 912 МВт құрайды, ал жылдық өндірісі 3,75 млрд кВт/сағ асып түседі. Қырғызстан Президенті Садыр Жапаровтың айтуынша, жоба ұлттық энергетиканың дамуының жаңа кезеңінің символдарының біріне айналады.

Құрылыстың жалпы құны шамамен 3 млрд долларға бағалануда. Жоба 2025 жылы қол қойылған Orta Asya Investment Holding компаниясымен инвестициялық келісім шеңберінде жүзеге асырылуда.

Энергетикалық тәуелсіздікке бағам

Қырғызстан дәстүрлі түрде гидроэнергетиканы дамытуға бағамдайды, себебі Нарын өзенінің айтарлықтай гидропотенциалына ие. Жаңа қуаттар электр энергиясының маусымдық тапшылығын қысқартуға, энергия жүйесінің тұрақтылығын арттыруға және өңір елдеріне электр энергиясын экспорттау үшін қосымша мүмкіндіктер жасауға тиіс.

Жоба Қамбарата СЭС-1 және билік елдің ұзақ мерзімді энергетикалық стратегиясының негізі ретінде қарастыратын басқа да гидроэнергетикалық нысандардың құрылысымен қатар жүзеге асырылуда.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді

Қырғызстанның гидроэнергетикасының дамуы Орталық Азияның энергетикалық теңгерімін біртіндеп өзгертуде. Жаңа генерациялаушы қуаттардың іске қосылуы өңірлік электр энергиясы саудасының көлемін ұлғайтуға және Қазақстан да қатысушысы болып табылатын біріккен энергия жүйесінің тұрақтылығын арттыруға қабілетті.

Бұған дейін Hunn.kz Дүниежүзілік банктің Тәжікстандағы Роғұн СЭС құрылысының екінші кезеңіне 300 млн доллар бөлу туралы шешімі туралы хабарлаған болатын. Екі жоба да Орталық Азия елдерінің ішкі сұранысты қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен қатар неғұрлым тығыз интеграцияланған өңірлік энергетикалық нарықты қалыптастыруға ниеттеніп, электр энергиясын өндіруді бір мезгілде арттырып жатқанын көрсетеді.

Сонымен қатар, гидрогенерацияның ұлғаюы трансшекаралық су ресурстарын басқару мәселелерінің маңыздылығын сөзсіз арттырады, өйткені өңірдегі ірі энергетикалық жобалар Нарын және Әмудария өзендерінің алаптарында жүзеге асырылуда.

Авторлық қорытынды

Қазарман СЭС каскады — бұл жай ғана кезекті құрылыс емес, Орталық Азияның энергетикалық секторын ауқымды түрлендірудің бір бөлігі. Егер бірнеше жыл бұрын өңір негізінен қолданыстағы қуаттарды жаңғыртса, бүгінде бір мезгілде құны миллиардтаған доллар болатын бірнеше мегажоба жүзеге асырылуда. Қазақстан үшін бұл энергетикалық қауіпсіздік инвестициялар, экспорт және су ресурстарын басқару мәселелерімен тығыз байланысатын жаңа өңірлік электр энергиясы нарығының біртіндеп қалыптасуын білдіреді.