БАӘ мен Қазақстан $1,4 млрд-қа еліміздегі ең ірі жел паркін салады

Жамбыл облысында Қазақстан тарихындағы жасыл генерацияның ірі жобаларының бірі — қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясының құрылысы басталды, деп хабарлайды ҚР Энергетика министрлігі. Инвестиция көлемі — шамамен $1,4 млрд, серіктес — эмираттық Masdar компаниясы. Нысан елдің оңтүстік өңірлерінің энергия тапшылығын жабуға және сонымен бірге ЖЭК-тің негізгі мәселесі — өндірістің тұрақсыздығын жинақтаудың кіріктірілген жүйесі арқылы шешуге арналған.

Мәні қысқаша

• Жамбыл облысында қуаты 1 ГВт, құны шамамен $1,4 млрд болатын жел электр станциясын іске асыру басталды. Жоба республиканың оңтүстік өңірлерінің энергетикалық тапшылығын жабуға арналған.
• Құрылыс жұмыстарының басталуына ҚР Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов, «Самұрық-Қазына» басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов және Masdar басшысы Мохамед Жәмил Әл-Рамахи сигнал берді.
• Станция бастапқыда қуаты 300 МВт және сыйымдылығы 600 МВт·сағ болатын энергия жинақтау жүйесімен жабдықталады — бұл ауа райы жағдайлары мен шыңдық жүктемелерге қарамастан энергияны болжамды беру мәселесін шешеді.
• Консорциум құрылымы: Masdar (БАӘ) — 40%, W Solar — 40%, «Самұрық-Қазына» қорынан «Qazaq Green Power» — 18%, Қазақстандық даму инвестициялық қоры (KIDF) — 2%.
• Станция СО₂ шығарындыларын жылына 2,5 млн тоннаға азайтады. Толық коммерциялық пайдалануға беру 2029 жылдың үшінші тоқсанына жоспарланған.

Неліктен электр станциясының көлеміндей батарея қажет

Жобаның басты технологиялық ерекшелігі — жел генерациясының өзі емес, оның энергия жинақтағышпен үйлесуі. Жел тұрақсыз: қуаты 1 ГВт станция сақтау жүйесінсіз желіге диспетчерлерге жүктеме түсіретін және басқа станцияларда резервтік қуаттарды талап ететін секірмелі, болжауы қиын энергия береді.

300 МВт және 600 МВт·сағ жинақтағыш бұл мәселені тікелей шешеді: желді сағаттардағы энергияның артығы жинақталып, кешкі шыңдық сұраныс кезінде немесе тымықта желіге беріледі. Бұл жел паркін тұрақсыз генерация көзінен басқарылатын энергия ресурсына айналдырады — бұл тәсіл қазақстандық ЖЭК саласы үшін әлі де сирек кездеседі.

Оңтүстіктің энергия тапшылығы және БАӘ рөлі

Қазақстанның оңтүстік өңірлері — Жамбыл, Түркістан және Қызылорда облыстары — ішінара елдің солтүстігінен берілетін ағындармен және импортпен жабылатын созылмалы энергия тапшылығын бастан кешіруде. Қуаты 1 ГВт жергілікті генерация бұл тепе-теңдікті айтарлықтай өзгерте алады.

Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов атап өтті: «Masdar компаниясымен әріптестік жаңартылатын энергетиканы дамытуға және Қазақстанның көміртегі бейтараптығына жылжуына ықпал етеді. Бұл жоба өңірдің энергетикалық қауіпсіздігін нығайтуға және ЖЭК секторына заманауи технологияларды тартуға көмектеседі».

Masdar-дың қатысуы — эмираттық капиталдың қазақстандық жасыл энергетикада болуының алғашқы жағдайы емес, бірақ дәл осы жоба инвестиция көлемі мен қуаты бойынша ең ірілерінің біріне айналуда. Консорциумдағы қазақстандық тараптың үлесі («Qazaq Green Power» және KIDF арқылы жиынтықта 20%) жобаны басқару мен кірістеріне ұлттық қатысудың белгілі бір деңгейін қамтамасыз етеді.

Іске қосуға дейінгі ұзақ жол

Нақты мерзімдерді атап өткен жөн: кешенді коммерциялық пайдалануға толық енгізу 2029 жылдың үшінші тоқсанына жоспарланған — яғни капсула салынғаннан кейін үш жылдан астам уақыт өткен соң. Бұл жобалау, турбиналарды жеткізу, желілік инфрақұрылымды салу және іске қосу-реттеу жұмыстарын қамтитын осындай ауқымдағы жобалар үшін әдеттегі мерзім.

Жамбыл облысындағы жел паркі — жетілген ЖЭК инфрақұрылымы қандай болуы керектігінің көрнекі үлгісі: ауа райына тәуелді шашыраңқы станциялар емес, өндірісті кіріктірілген басқаруы бар кешендер. Егер жоба мәлімделген мерзімдерде іске асырылса және жинақтағыштың параметрлері тәжірибеде расталса, бұл Қазақстандағы кейінгі жел және күн жобалары үшін бағдар болады — мұнда энергия сақтау жүйесі әлі де стандарттан гөрі ерекшелік болып қала береді.