2036 жылы 35 жастан асқан бедеулікпен ауыратын әйелдер саны 80 миллионға жақындауы мүмкін — The Lancet зерттеуі

Зерттеуге сәйкес, The Lancet журналында жарияланған Obstetrics, Gynaecology & Women's Health, егер қазіргі үрдістер сақталса, 2036 жылға қарай мұндай әйелдердің саны 79,6 млн-ға жетеді, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 49%-ға артық. Авторлар мұны тек репродуктивті жастың биологиялық ерекшеліктерімен ғана емес, сонымен қатар әйелдердің бірінші баласын тууды жиі кейінге қалдыратын әлеуметтік модельдердің өзгеруімен байланыстырады.

Қысқаша мәні

·        2023 жылы 35–49 жас аралығындағы шамамен 53,6 млн әйел бедеуліктен зардап шекті.

·        2036 жылға қарай олардың саны 79,6 млн-ға дейін өсуі мүмкін.

·        Негізгі өсім табысы жоғары елдерде күтіледі.

·        Бедеулікке көмек көрсетуге ең үлкен қажеттілік Азияда сақталуда.

·        Ғалымдар бедеулікті диагностикалау және емдеу қызметтерін қолжетімді етуге шақырады.

Бедеулік барған сайын күрделі жаһандық мәселеге айналуда

Зерттеу 204 ел мен аумақты қамтитын Global Burden of Disease 2023 жобасының деректеріне негізделген. Авторлар 35–49 жас аралығындағы әйелдер арасындағы бедеулік динамикасын 1990 жылдан 2023 жылға дейін талдап, 2036 жылға дейінгі болжамды есептеді.

Зерттеушілердің бағалауынша, бүгіннің өзінде осы жас тобындағы 53,6 млн әйел бедеуліктен зардап шегеді. Егер қолданыстағы үрдістер сақталса, он жылдан кейін олардың саны жартыға жуық — 79,6 млн-ға дейін өседі, ал денсаулық сақтау жүйелеріне ауруға байланысты жүктеме шамамен 50%-ға артады.

Мәселе неге ауқымды бола түсуде

Авторлар әйелдердің бірінші баласын туу туралы шешімді кешірек қабылдайтынын атап көрсетеді. Бұл білім алу, мансап құру, экономикалық факторлар және отбасылық модельдердің өзгеруімен байланысты.

Алайда 35 жастан кейін табиғи құнарлылық төмендей бастайды, ал 40 жастан кейін бұл процесс айтарлықтай жылдамдайды. Нәтижесінде, қосалқы репродуктивті технологияларды қолдануды қоса алғанда, жүктіліктің басталуы үшін медициналық көмек қажет ететін әйелдер саны артады.

Зерттеушілер сонымен қатар мәселенің ауырлық орталығы біртіндеп табысы жоғары елдерге ауысып жатқанын атап өтеді, мұнда әйелдер ана болуды жиі кейінге қалдырады. Сонымен бірге, бүгінде репродуктивті медицина қызметтеріне ең жоғары қажеттілік Азияда сақталуда.

Ғалымдар емдеуге қолжетімділікті кеңейтуге шақырады

Зерттеу авторлары пациенттер санының өсуі медициналық көмекті ұйымдастыру тәсілдерін қайта қарауды талап етеді деп санайды.

Олардың пікірінше, бедеулікті диагностикалау және емдеу алғашқы медициналық-санитарлық көмек жүйесінің бөлігі болуы керек, ал мемлекеттер пациенттер үшін қаржылық кедергілерді азайтып, репродуктивті денсаулықты қолдаудың цифрлық қызметтерін белсенді енгізуі қажет.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді

Қазақстан үшін зерттеу қорытындыларының тек медициналық қана емес, сонымен қатар демографиялық маңызы бар. Көптеген елдердегідей, бірінші баланы туу жасы біртіндеп артып келеді, осыған байланысты репродуктивті медицина қызметтеріне сұраныс та өсуде.

Экстракорпоральды ұрықтандыруды қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру және мамандандырылған репродуктивті денсаулық орталықтарын дамыту аясында бедеулікті ерте диагностикалау мәселесі барған сайын маңызды бола түсуде. The Lancet зерттеуі бала тууды кейінге қалдыру әлемдік үрдіске айналып жатқанын көрсетеді, демек, денсаулық сақтау жүйесі тиісті медициналық көмекке қажеттіліктің өсуіне алдын ала дайындалуы керек.

Авторлық қорытынды

Зерттеу бедеулік мәселесінің тек медициналық тақырып шеңберінен шығып бара жатқанын көрсетеді. Ол демографиялық, әлеуметтік және экономикалық күн тәртібінің бөлігіне айналуда. Әйелдер ана болу туралы шешімді кешірек қабылдаған сайын, қолжетімді репродуктивті медицинаның, құнарлылықтың жас ерекшеліктері туралы хабардар етудің және отбасыларды мемлекеттік қолдаудың маңызы арта түседі. Қазақстан үшін де бұл мәселелер алдағы жылдары барған сайын өзекті бола түспек.